Άρθρο της η κα Ανδριανή – Άννας Μητροπούλου, Δικηγόρος-τ. Νομική Συμβούλος της ΠΑΣΕΓΕΣ.

Όπως αναφέρει η κα Μητροπούλου: Με το άρθρο δέκατο του ν.4612/2019, αντικαταστάθηκε  η παράγραφος 3 του άρθρου 29 του ν.4384/2016 «Αγροτικοί Συνεταιρισμοί μορφές συλλογικής οργάνωσης του αγροτικού χώρου και άλλες διατάξεις», ως εξής:

«3. Τα πλεονάσματα της διαχειριστικής χρήσης των ΑΣ, που διανέμονται στα μέλη τους σύμφωνα με το άρθρο 23, υπόκεινται μόνοσε φορολογία εισοδήματος των μελών ανεξάρτητα από την καταβολή τους ή την εξατομικευμένη διατήρησή τους ως κατάθεση στον ΑΣ. Τα ανωτέρω πλεονάσματα, που διανέμονται στα μέλη ΑΣ εγγεγραμμένου και ενήμερου στο μητρώο του άρθρου 19, φορολογούνται ως εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα εφόσον ο δικαιούχος είναι φυσικό πρόσωπο που ασκεί αγροτική δραστηριότητα και τηρεί την υποχρέωση της παραγράφου 3 του άρθρου 8. Η ισχύς του δεύτερου εδαφίου της παρούσας  άρχεται από 1.1.2018.». Πριν αναλύσουμε την άνω διάταξη, θεωρούμε σκόπιμο να υπενθυμίσουμε την έννοια και την λειτουργία του πλεονάσματος στον αγροτικό ειδικά συνεταιρισμό, ελεύθερο ή αναγκαστικό. Ο νόμος 4384/2016 στο άρθρο 23 παρ.1 πρώτο εδάφιο, αναφέρει ότι το πλεόνασμα προέρχεται από τις συναλλαγές του μέλους με τον συνεταιρισμό του. Για να υπάρξει πλεόνασμα ,θα πρέπει το μέλος να επιβαρυνθεί περισσότερο του δέοντος ,για τις προσφερόμενες από τον συνεταιρισμό του  υπηρεσίες.

Αν το μέλος επιβαρυνόταν ακριβώς με το κόστος των προσφερόμενων από τον συνεταιρισμό υπηρεσιών , δεν θα υπήρχε πλεόνασμα στο τέλος της χρήσης. Συνεπώς το πλεόνασμα αποτελεί ποσόν, το οποίο παρακράτησε ο συνεταιρισμός από το μέλος. Με δεδομένο ότι  τα μέλη είναι οι ιδιοκτήτες του συνεταιρισμού και αυτά αποφασίζουν , για τον τρόπο τιμολόγησης των προσφερόμενων υπηρεσιών από τον συνεταιρισμό τους, εναπόκειται στα ίδια τα μέλη να καθορίσουν αν αυτά θα επιβαρυνθούν ακριβώς με το κόστος των υπηρεσιών ή με υψηλότερο ποσό. Από φορολογικής πλευράς , ο συνεταιρισμός έχει την δυνατότητα να τιμολογεί τις υπηρεσίες, που προσφέρει στα μέλη του στο κόστος,οπότε στην περίπτωση αυτή θα υπήρχε εξίσωση μεταξύ εισπράξεων και δαπανών στο τέλος της χρήσης.

Όμως  για δυο κυρίως λόγους, επιβάλλεται να μη τιμολογούνται οι προσφερόμενες από τον συνεταιρισμό υπηρεσίες με τρόπο, που να καλύπτουν μόνο το κόστος. Ο πρώτος είναι, ότι τα μέλη επιθυμούν να δημιουργείται ένα πλεόνασμα , το οποίο πρέπει να παραμένει στον συνεταιρισμό, για την ανάπτυξη του συνεταιρισμού. Ο δεύτερος είναι ότι για λόγους ασφάλειας ο συνεταιρισμός προτιμά να τιμολογεί τις υπηρεσίες του περισσότερο από το εκτιμώμενο κόστος , ώστε σε περιόδους κρίσης του ιδίου του συνεταιρισμού, να μη προσφεύγει στα μέλη , για την καταβολή πρόσθετων εισφορών αλλά και σε περιόδους κρίσεις των ιδίων των μελών να έχει δημιουργήσει ένα κεφάλαιο διαχείρισης  κρίσεων , ώστε να βοηθά τα ίδια τα μέλη. Επιπρόσθετα, η δημιουργία πλεονασμάτων, μπορεί να εξασφαλίσει στον συνεταιρισμό την δυνατότητα της αποφυγής δανεισμού από εξωτερικές πηγές, οι οποίες οδηγούν τους συνεταιρισμούς πολλές φορές στην απώλεια της αυτονομίας τους.

Σε καλές περιόδους όμως, ο Συνεταιρισμός έχει την δυνατότητα, το  πλεόνασμα , το οποίο παρακράτησε ή αν έχει σχηματίσει μεγάλα πλεονάσματα,  να το επιστρέφει στα μέλη του. Τα ανωτέρω ισχύουν τόσο κατά την προμήθεια των εφοδίων από τον συνεταιρισμό και την διάθεσή τους στα μέλη του όσο και κατά την εκ μέρους του συνεταιρισμού, διάθεση των προϊόντων τα οποία παράγουν τα μέλη του. Και στις δυο παραπάνω περιπτώσεις το πλεόνασμα ,που δημιουργείται στο τέλος της διαχειριστικής χρήσης ισοδυναμεί με εθελοντική προσφορά των μελών στον συνεταιρισμό τους . Στην περίπτωση, που, όπως ανωτέρω αναφέρθηκε, ένα μέρος του πλεονάσματος ή και ολόκληρο το πλεόνασμα επιστραφεί στα μέλη, αυτό αποτελεί παρακρατηθέν ποσό από την γεωργική  δραστηριότητα του μέλους  ή επιστροφή της εισφοράς του. Αυτό ακριβώς το ποσόν του πλεονάσματος   ο νομοθέτης , με την άνω διάταξη,  το φορολογεί ως εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα, μόνο στην περίπτωση, που η γενική συνέλευση αποφάσισε την διανομή του στο μέλος. Στο σημείο αυτό υπενθυμίζουμε επίσης ότι,  το πλεόνασμα που παρακρατεί ο συνεταιρισμός, δηλαδή αυτό, που δεν διανέμει στα μέλη του , αλλά το παρακρατεί, για τους προαναφερθέντες δυο λόγους ,  από το έτος 2000 και μετά,σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ.1 πρώτο εδάφιο, 35 παρ.4 και 13 του ν.2810/2000, είναι και παραμένει μέχρι σήμερα αφορολόγητο, σύμφωνα και με τις αντίστοιχες , σε περιεχόμενο , διατάξεις των ν.4015/2011 και 4384/2013, οι οποίες πιστά αντιγράφουν τις διατάξεις του  βασικού συνεταιριστικού νόμου 2810/2000,  ο οποίος εισήγαγε τις επαναδιατυπωθείσες διεθνώς το έτος 1994 επτά(7) διεθνείς συνεταιριστικές αρχές, στην εθνική έννομη τάξη. Για να τύχει του τρόπου αυτού φορολόγησης το πλεόνασμα , το οποίο κατόπιν αποφάσεως της γενικής συνέλευσης, διανεμήθηκε στο μέλος   ανάλογα με την συναλλαγή του με τον συνεταιρισμό του,  θα πρέπει να συντρέξουν οι παρακάτω αναφερόμενες θετικές προϋποθέσεις στο πρόσωπο του Συνεταιρισμού αλλά και του μέλους.

α) Για τον Συνεταιρισμό: Ο Συνεταιρισμός  στον οποίο είναι εγγεγραμμένο το μέλος, θα πρέπει να είναι αγροτικός, ελεύθερος ή αναγκαστικός, να είναι εγγεγραμμένος στο Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών  και άλλων συλλογικών φορέων του ΥΠΑΑΤ και να είναι ενήμερος.

Για την εγγραφή και την ενημερότητα του συνεταιρισμού, ισχύουν οι διατάξεις των άρθρων 18 και  19 του ν.4384/2016 και η κατ΄ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσα Υ.Α του κ. Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με αριθμό 2062/132509/2016 ( ΦΕΚ Β΄ 3938), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα.

β) Για το μέλος : Πρέπει να ασκεί αγροτική δραστηριότητα, να είναι φυσικό και όχι νομικό πρόσωπο, διότι ως γνωστόν, σύμφωνα με το άρθρο  6 παρ.1 β΄ εδάφιο του ν.4384/2016,  μέλος αγροτικού συνεταιρισμού, μπορεί να είναι και νομικό πρόσωπο, και να έχει παραδώσει κατ΄ ελάχιστον το 80% της παραγωγής του στον συνεταιρισμό του. Αυτό σημαίνει ότι μέλος που παρέδωσε το 50% ή το 60%  ή το 70 % της παραγωγής του , σε περίπτωση διανομής πλεονάσματος, δεν τυγχάνει της ευνοϊκής του νόμου φορολογικής ρύθμισης, πέραν βεβαίως των λοιπών κυρώσεων, που προβλέπει ο νόμος και το καταστατικό, για την μη παράδοση του 80% της παραγωγής του μέλους.

Συνεπώς, θα πρέπει η βεβαίωση που χορηγεί ο συνεταιρισμός στο μέλος, για την είσπραξη του πλεονάσματος, να συνοδεύεται και από βεβαίωση της παράδοσης του 80% της παραγωγής του μέλους . Η άνω διάταξη ισχύει για τα εισοδήματα, που αποκτήθηκαν από 1.1.2018 και μετά. Η άνω νέα διάταξη, η οποία πράγματι παρουσιάζει μια αντιφατική ιδιομορφία, προφανώς τέθηκε, ως κίνητρο, για την προσέλκυση των παραγωγών να ενταχθούν στους αγροτικούς συνεταιρισμούς, γεγονός που μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους, διότι αγρότης και αγροτική οικονομία δεν μπορεί να υπάρξει, χωρίς αγροτικούς συνεταιρισμούς.

Η αντίφαση βρίσκεται στο γεγονός ότι ,το ίδιο ακριβώς εισόδημα του παραγωγού μέλους, ο οποίος διακινεί το προϊόν του μέσω του συνεταιρισμού του, το φορολογεί με διαφορετικό τρόπο. Η διαφορά βρίσκεται  μόνο στον χρόνο είσπραξης από τον παραγωγό-μέλος , του αντιτίμου της πώλησης από το συνεταιρισμό του προϊόντος του μέλους.

Δηλαδή αν η καταβολή γίνει άμεσα, ως επιστροφή  της αξίας της πωληθείσας ποσότητας του προϊόντος ή αν γίνει ως επιστροφή πάλι, μετά την παρακράτηση από τον συνεταιρισμό μέρους του αντιτίμου του πωληθέντος προϊόντος (πλεόνασμα) και απόδοσής του στο μέλος  σε μεταγενέστερο χρόνο, αν βεβαίως αποφασισθεί η απόδοση.

Το μεν άμεσα εισπραττόμενο ποσό της πωλήσεως το θεωρεί εισόδημα φορολογούμενο από «επιχειρηματική δραστηριότητα-κλίμακα», το ίδιο εισόδημα,  το οποίο εισπράττεται μεταγενέστερα,  το φορολογεί με την ευνοϊκή ρύθμιση ως αγροτικό εισόδημα. Ενώ, έχουμε την άποψη ότι, πραγματικό κίνητρο αποτελεί ,το σύνολο του εισοδήματος, το οποίο σχηματίζεται από την συναλλαγή του μέλους με τον συνεταιρισμό του, να φορολογείται, με τον ίδιο τρόπο που φορολογείται ο συνεταιρισμός  του (13%)».

Η ανοδική τάση στο κριθάρι, που άλλωστε είχε διαφανεί από την αρχή της χρονιάς, επιβεβαιώνεται με σημαντική άνοδο σε σχέση με πέρσι και συγκεκριμένα 9% πάνω από την περσινή παραγωγή των περίπου 59 εκατ. τόνων. «Υπεύθυνοι» για αυτήν τη μεταβολή είναι κατά κύριο λόγο και πάλι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Μικρότερη, αλλά διόλου αμελητέα αναμένεται να είναι η αύξηση της παραγωγής στον αραβόσιτο όπου οι αναλυτές την τοποθετούν στους 63,7 εκατ. τόνους, μισό εκατομμύριο πάνω από την περσινή συγκομιδή. Οι συνθήκες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ήταν εξαιρετικές, αντισταθμίζοντας τις παραγωγικές επιπτώσεις της Γαλλίας και τις μικρότερες απώλειες σε Γερμανία και Πολωνία.

Πηγή "Υπαιθρος Χώρα"

Ανοικτό αγρόκτημα φυσικής καλλιέργειας, όπου οι πολίτες θα μπορούν να μαζεύουν μόνοι τους για κατανάλωση τα… micro και baby προϊόντα που καλλιεργεί ήδη, σχεδιάζει να δημιουργήσει άμεσα στη Θεσσαλονίκη ο 44χρονος πρώην τραπεζικός, Νίκος Σταθόπουλος.

Ο 44χρονος άντρας, μετά από δύο πνευμονικές εμβολές επέστρεψε στη γη και «βρήκε την υγειά» του όπως λέει, ζώντας το όνειρό του ως… «Μικρός Καλλιεργητής».
«Μικρός», γιατί δουλεύω σε μικρή έκταση και «καλλιεργητής» γιατί είμαι ένας καλλιτέχνης που εκτελώ καλό έργο. Θα έλεγα συγκεκριμένα ότι είμαι καλλιεργητής. Ο καλλιεργητής που εκτελεί καλό, όμορφο έργο (κάλλος + έργο), όπως ένας καλλιτέχνης δημιουργεί όμορφη τέχνη (κάλλος + τέχνη)» σημείωσε, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το πώς προέκυψε η επωνυμία της νέας του επιχείρησης.

Καλλιεργεί ωφέλιμες τροφές απαλλαγμένες από χημικά

«Έφυγα από την τράπεζα τον Νοέμβριο του 2016 κυνηγώντας τον κόσμο και σήμερα αυτό που οραματίζομαι και δουλεύω είναι να τον πείσω να τρώει υγιεινές και ωφέλιμες τροφές, απαλλαγμένες από χημικά» τόνισε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο σαραντατετράχρονος, προσθέτοντας «βρίσκομαι σε αναζήτηση έκτασης περί τα 5 στρέμματα κοντά στην πόλη της Θεσσαλονίκης και στόχος μου είναι να μεταφέρω όλη μου την δραστηριότητα στο νέο μου σπίτι από την Ξηρόβρυση Κιλκίς όπου βρίσκομαι σήμερα».

Δεν μετανιώνει που άφησε την Τράπεζα

Υπογραμμίζοντας ότι «τα βρήκα αγγούρια (δύσκολα) όταν έκανα το άλμα από τον τριτογενή στον πρωτογενή τομέα», ο σαραντατετράχρονος δηλώνει αμετανόητος για την απόφασή του να γίνει αγρότης, λέγοντας μάλιστα χαρακτηριστικά «αξίζει τον κόπο και την μεγάλη ευθύνη που ενέχει η ενασχόληση, με τη γη που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ρίσκα που μπορεί κάποιος να αναλάβει».

Ο «μικρός καλλιεργητής» κλείνει 7 χρόνια δραστηριότητας

Τα τελευταία επτά χρόνια, και ενώ ακόμη εργαζόταν στην τράπεζα, ο «Μικρός Καλλιεργητής» ξεκίνησε με τη γυναίκα του να καλλιεργούν μικρές ποσότητες λαχανικών στο σπίτι τους, για δική τους κατανάλωση.

Στην «προσπάθειά μας να δώσουμε στα δύο κορίτσια μας ότι καλύτερο παράγει η φύση καταλήξαμε να παράγουμε οι ίδιοι ένα μέρος της διατροφής μας», επισήμανε ο κ. Σταθόπουλος, σημειώνοντας βεβαίως, «μη φανταστείτε, μόνο κάτι λίγες ντοματούλες και λίγες πιπερίτσες με, τον πρώτο καιρό, όχι ιδιαίτερη επιτυχία παρά το γεγονός ότι "ήμασταν από χωριό". Όπως και να το κάνουμε μια σχέση με τη φύση την είχαμε αλλά μετά από 15 χρόνια αποχής έπρεπε να δώσουμε στον εαυτό μας λίγο χρόνο για να προσαρμοστεί ξανά».

Με έμπνευση τα μικρολαχανικά της Ολλανδίας

Όλα άλλαξαν λίγα χρόνια μετά, το 2014 παρακολούθησα ένα εργαστήρι φυσικής καλλιέργειας, στο κέντρο φυσικής καλλιέργειας στην Έδεσσα και τότε μου ήρθε η τρελή ιδέα να αφήσω πίσω ό,τι έκανα μέχρι τότε και να ασχοληθώ αποκλειστικά με τη γη. Έτσι, ο σαραντατετράχρονος, αφού ενημερώθηκε για τις πρακτικές που ακολουθούνται στο εξωτερικό και κυρίως στην Ολλανδία, που έχει παράδοση στα λεγόμενα μικρολαχανικά, ξεκίνησε την καλλιέργεια και βγήκε τελικά στην αγορά τον Μάρτιο του 2018. Βέβαια, όπως ο ίδιος επισήμανε, παράδοση στα μικρόφυτα ή βλασταράκια ή mirogreens έχουν και οι ΗΠΑ.

Πειράματα με βλασταράκια

«Συγκεκριμένα στα τέλη της δεκαετίας του '80 ο chef Charlie Trotter είπε στον παραγωγό του (Lee Jones) ότι είχε βαρεθεί την σαλάτα mesclun και ότι ήθελε κάτι διαφορετικό. Ο Jones πειραματιζόταν εκείνο τον καιρό με τα βλασταράκια και κάπως έτσι ξεκίνησαν τα microgreens», υπογράμμισε ο κ. Σταθόπουλος, προσθέτοντας, «η μόδα του να έχει κάθε chef τον δικό του παραγωγό και να του ζητά συγκεκριμένα προϊόντα είναι παλιά στην Αμερική».

Καλλιέργειες και ανταλλαγή απόψεων με το εξωτερικό

Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε, «συνομιλώ, ανταλλάσσω απόψεις και συνεργάζομαι, σε επίπεδο πειραματισμών, με ανθρώπους από τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ολλανδία, την Σερβία, την Ρωσία, την Ουκρανία, την Βουλγαρία και φυσικά από την Ελλάδα». Επισήμανε δε ότι «παράγονται ιδιαίτερες, σπάνιες και παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών (baby greens & microgreens) με 100% φυσικές μεθόδους.

Ακολουθούμε τις αρχές της φυσικής καλλιέργιας (natural farming) του Masanobu Fukuoka, χρησιμοποιούμε βιολογικούς σπόρους ανοιχτής γονιμοποίησης, δεν χρησιμοποιούμε φυτοφάρμακα μα ούτε και χημικά λιπάσματα, δεν σκαλίζουμε, δεν βοτανίζουμε και ανακυκλώνουμε σχεδόν τα πάντα».

Διευκρίνισε πως «δεν χρησιμοποιούνται βαριά, αλλά ελάχιστα ελαφρά μηχανήματα, με συνέπεια το ενεργειακό μας αποτύπωμα να είναι το μικρότερο δυνατό (το 2018 για την παραγωγή μας χρειαστήκαμε μόλις 30 λίτρα καυσίμου)» και πρόσθεσε «ακόμη και σήμερα μπορεί να αποτελώ τον μοναδικό Έλληνα αγρότη χωρίς τρακτέρ».

Τι είναι τα baby greens προϊόντα που καλλιεργεί

Ο «Μικρός Καλλιεργητής» καλλιεργεί baby greens προϊόντα, όπως παντζάρια (κίτρινα και άσπρα), ραπανάκια (άσπρα και κόκκινα), καρότα σε τρεις αποχρώσεις και πέντε ποικιλίες από ντοματίνια. Καλλιεργεί επίσης microgreens, τα οποία είναι ουσιαστικά νεαροί βλαστοί λαχανικών, οι οποίοι αναπτύσσονται είτε μέχρι τα πρώτα πραγματικά φύλλα είτε μέχρι τους κοτυληδόνες. Σε αυτά συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: κόκκινος αμάρανθος, άνιθος, κόκκινος βασιλικός, ηλίανθος, κόλιανδρο, σχοινόπρασο, κόκκινο λάπαθο, λαχανίδα, σέσκουλο, σινάπι και μουσταρδόφυλλα.

Γιατί baby λαχανικά;

Εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους στράφηκε στα micro και baby λαχανικά, τόνισε ότι αυτοί έγκεινται στην υψηλή διατροφική τους αξία (έχουν μέχρι 40% περισσότερα ιχνοστοιχεία και βιταμίνες από τα αντίστοιχα σε βάρος ενήλικα λαχανικά), στη μικρή έκταση που απαιτείται για την καλλιέργειά τους και στην άμεση απόδοσή τους (η συγκομιδή γίνεται σε διάστημα περίπου 10-30 ημερών). Παράλληλα, ο ίδιος πρόσθεσε ότι στο Κιλκίς έχει φυτέψει – επίσης με φυσικές μεθόδους – ελαιόδεντρα και οπωροφόρα.

Τα προϊόντα του «Μικρού Καλλιεργητή» πωλούνται σε εστιατόρια, τόσο στη Θεσσαλονίκη, όσο και σε άλλες περιοχές της βόρειας Ελλάδας, όπως η Κατερίνη, τα Ιωάννινα και η Σκιάθος, ενώ γίνεται προσπάθεια για να «μπει» και στην αθηναϊκή αγορά.

«Σημαντικό να τρώμε οτι παράγεται στα 50χλμ από εμάς»

Κληθείς να σημειώσει εάν τον ενδιαφέρουν οι εξαγωγές, επισήμανε: «Φυσικά με ενδιαφέρουν αλλά… το κύριο μέλημά μου (και όχι μόνο) είναι “farm to table”, “shop local”, “eat local” και “support your local farmer"».

Διευκρίνισε ότι κατά την άποψή του «είναι σημαντικό να τρώμε ό,τι παράγεται σε μια ακτίνα 50 χλμ από τον τόπο που είμαστε» και στο πλαίσιο αυτό τόνισε: «Στηρίζουμε την τοπική οικονομία, είμαστε και εμείς μέρος του μικροκλίματος της περιοχής μας (αν δεν το επηρεάζουμε άμεσα), αγοράζοντας προϊόντα που έχουν παραχθεί σε μια τέτοια ακτίνα, τα προϊόντα αυτά έχουν το μικρότερο δυνατό ενεργειακό αποτύπωμα, έχουν συλλεχθεί στο μέγιστο δυνατό επίπεδο ωριμότητας (άλλο να τρώω ντομάτα που την έκοψαν πράσινη και κοκκίνισε στο δρόμο και άλλο να την κόβω σήμερα για να φαγωθεί αύριο)».

Πηγή:pronews.gr